Welt am Draht (1973)




Welt am Draht
Duitsland, 1973, 2 delen, 205 min., kleur.
Regie: R.W. Fassbinder.
Met: Klaus Löwitsch, Barbara Valentin, Mascha Rabben, Karl Heinz Vosgerau, Wolfgang Schenck, Günther Lamprecht, Ulli Lommel.
 

Deze science-fiction film werd in 1973 opgenomen op 16mm en vertoond op de Duitse televisie (WDR), in twee delen. Deze vroege televisiefilm van Fassbinder was lange tijd niet beschikbaar, maar is sinds 2010 in een gerestaureerde versie beschikbaar.
 
Het verhaal is ontleend aan de pulproman ‘Simulacron-3’ van Daniel F. Galouye. Een wetenschapper onderzoekt de toekomst aan de hand van een simulatie programma in zijn computer, uiteindelijk beseft hij dat hij en zijn omgeving hun bestaan alleen maar te danken hebben aan een simulatie op de computer. Ook hun eigen bestaan blijkt dus een illusie, een virtuele en hoogst kunstmatige constructie. Dit doet ons denken aan The Matrix, maar bij de aanpak van Fassbinder cirkelen de personages traag en indringend om elkaar heen, net als in zijn melodrama’s, of in zijn relatiedrama Chinesisches Roulette (1976), of Die bitteren Tränen der Petra von Kant (1972). Fassbinder vertaalde het science fiction verhaal naar zijn eigen wrede wereldbeeld, met een radicaal gebrek aan zelfbeschikking. Welt am Draht is een beklemmende variatie op het thema onvrijheid, of onafwendbaar noodlot, of gebrek aan authentieke liefde.
 
“Je hebt films en vergeten film. En dan is er nog een derde categorie: films waarvan we niet eens wisten dat we ze vergeten zijn, maar die bij herontdekking meesterwerken blijken. Foei filmgeschiedenis! Rainer Werner Fassbinders WELT AM DRAHT is zo'n film.” [...]
Gruwelijk, geniaal, in z'n stijl soms gedateerd, maar vooral oh zo Fassbinderiaans in z'n detaillering, genadeloze psychologie en melodramatische spel met genres. En vol met heerlijke bijrollen voor de hele Fassbinder-famlie.”
Bron: Dana Linssen, in: De Filmkrant 323 (Juli/Augustus 2010), URL: http://www.filmkrant.nl/_titelindex_W/7200
 
“ Zoals gewoonlijk hield Fassbinder vrijwel alles in eigen hand, van het scenario tot de keuze van de acteurs en de aankleding. Het maakt Welt am Draht tot een herkenbare Fassbinder, al was het de enige keer dat hij zich aan sciencefiction waagde. Aan het genre deed hij niet veel concessies: behalve spiegels, computerschermen en witte kantoorruimtes bevat Welt am Draht weinig futuristische elementen. Dat maakt de film, 37 jaar later, ook zo aardig om te zien. Met zijn uitbundige jarenzeventigdecors is Welt am Draht onvervalste retrosciencefiction. Besnorde mannen met bakkenbaarden en geruite colberts, oranje-bruine gordijnen, ratelende telexen; het is een omgeving die zowel hip als ouderwets aandoet.”
 
[...] Het lage tempo ende vele inwisselbare gesprekken maken Welt am Draht wat taai. Daar staat veel moois tegenover: de surrealistische scènes rond zwembaden en in nachtclubs, het intense spel vanhoofdrolspeler Klaus Luowitsh, het fraaie camerawerk van Michael Balhaus. En ook de bijzondere soundtrack, die dreigend gekras en gepiep afwisselt met minstens zo huiveringwekkende muzak”
Bron: Pauline Kleijer, in: de Volkskrant, 8 juli 2010.
 
“There are movies that make news and movies that are news. World on a Wire is one of the latter. Suddenly: a virtually unknown, newly restored, two-part tele-film directed by long-gone wunderkind R.W.Fassbinder at the height of his powers. World on a Wire is Fassbinder's most sustained genre riff. Adapted from Daniel F. Galouye's 1964 sci-fi novel Simulacron-3 and predicated on the notion of a computer-generated reality populated by "identity units" who believe themselves human, the movie looks back at The Creation of the Humanoids, forward to The Matrix, and directly at Fassbinder's notoriously cult-like power over his acting ensemble.”
Source: J.Hoberman, in The Village Voice, April 13, 2010. URL: http://www.villagevoice.com/2010-04-13/film/fassbinder-s-sci-fi-world-on-a-wire-at-moma/
 
Meer informatie: http://www.fassbinderfoundation.de/de/filme_detail.php?id=20